Medical Art

Uykusuzluk Şikayeti

Önceleri  uyku sorunu bir  hastalık olarak görülmezken şimdilerde ise ciddi sorunlar arasında sayılabilmektedir. Tedavisi için araştırmaya giden hastaların sayısı her geçen gün artmakta.Uyku sorunun  varlığının tespit etmek önemlidir.Yaşa ve insanın bünyesine göre uykunun süresi de değişir. Kaliteli ve sağlıklı bir uykunun ortalama süresi; 6-8 saat arasında değişmektedir.Mevsim geçişlerinde Saat farkı ayarlaması yapılan dönemlerde Kişiler yeni düzene adaptasyon sorunu yaşarlar fakat bu uyku sorunu olarak algılanmamalıdır.Uyku  sorunundan bahsedebilmek için;

-Haftada 3 kez ve üzeri önemli bir sorun olarak yaşanması gerekir.

-Uykuya dalma güçlüğü olmalı

-Uykuyu sürdürme güçlüğü olmalı

-Sabah erken uyanma olmalı

-Dinlendirici olmayan uyku yalşanıyor olmalı

biçiminde yakınmalar yaşanabilir.

Nedenleri:

Uykusuzluk çok sayıda değişik nedene bağlı olabilir.

-Biyolojik nedenler, genetik yatkınlık,

-Mükemmeliyetçi kişilik özellikleri, yüksek kaygı düzeyi,

-Uyarıcı ilaçlar, bağımlılık yapıcı maddeler,

-Yaşam tarzı, gece nöbetlerinde çalışma gibi birçok neden sayılabilir.

Tek başına insomniya yakınması bir ruhsal bozukluk olarak insomniya tanısının konulması için yeterli değildir. Bu durumun kişinin yaşamını olumsuz etkilemesi, mesleki ve sosyal ilişkileri bozması ve en az bir ay süreyle bu durumun sürmesi gereklidir (DSM IV).

Uluslararası uyku bozuklukları sınıflandırmasının birinci baskısına göre insomniya birincil ve ikincil olarak ikiye ayrılmış, ruhsal ya da fiziksel bir hastalığa bağlı gelişmiş olan insomniyalar ikincil olarak kabul edilmiştir.

Birincil insomniyalar kötü uyku hijyenine bağlı, psikofizyolojik insomniya, uyku düzeyini yanlış değerlendirme, idiyopatik insomniya olarak tasnif edilmiştir. Bu sınıflandırmaya göre birincil insomniyada uyku sorunu en az bir ay süre ile devam etmesi ve kişinin toplumsal, mesleki işlevsellik alanlarında bozulmaya neden olması gerekir.

Öte yandan hastalarda izlenen uyku sorunu, narkolepsi, solunumla ilgili uyku bozukluğu, sirkadyen ritim uyku bozukluğu, parasomni gibi başka bir uyku bozukluğu sırasında majör depresyon, anksiyete, deliryum gibi tablolar sırasında ortaya çıkmış olmamalıdır.

Ayrıca genel bir tıbbı duruma, madde kullanımına, tedavi için kullanılan bir ilacın etkilerine bağlı olarak ortaya çıkan insomniyalar birincil insomniyadan ayrılmalıdır.

Tablo. İnsomniya Genel Tanı Ölçütleri. (Uluslararası Sınıflandırma  2. baskı 2005)

  1. Uykuyu başlatma, Sürdürme, Sabah erken kalkma yakınmaları süregen biçimde kişide dinlendirici olmayan ya da kalitesiz bir uykuya yol açar. Çocuklarda uyku güçlüğü bakıcı tarafından yatma zamanına direnme ya da yalnız başına uyuyamama olarak bildirilir.
       2.Yukarıdaki bulgular uyku için yeterli çevresel şartlar ve fırsatlar sağlanmasına karşın ortaya çıkmıştır.
       3.Gece uykusuzluğu ile bağlantılı olarak hasta tarafından bildirilen en az bir gündüz sorunu eşlik eder.
                          I.      Yorgunluk ya da halsizlik
                         II.      Dikkat ya da bellek yetersizliği
                         III.     Sosyal ya da işle ilgili işlev bozukluğu ya da zayıf okul performansı
                         IV.     Duygudurum düzensizliği ya da çabuk sinirlenme
                          V.     Gündüz uyku hali
                         VI.     Motivasyon, enerji ve başlamada azalma
                        VII.     Araba kullanırken ya da çalışırken hata yapma eğilimi
                       VIII.     Uyku kaybına tepki olarak gerginlik, başağrısı ya da gastrointestinal belirtiler oluşması
                         IX.     Uyku ile ilgili kaygı ve aşırı ilgi

 

Uykusuzluk Tedavisi

Uykusuzluğun tedavisinde değerlendirme ve tanı koyma alt tipin belirlenmesi en önemli basamaktır. Doğru tanı değerlendirmesi sonrasında hastanın uyku günlüğü ile haftalık ya da 2 haftalık sürelerle kontrole çağrılması önerilir.

Bu süreçte öncelikle

1.Uyku hijyeni önerileri ile tedaviye başlanmalıdır.

2.Sırada uyaran kontrol tedavisi,

3.Sırada eğer sonuç alınmamışsa ilaç tedavilerine geçilmelidir. Bütün bu aşamalardan yarar sağlanamamış ve kronikleşmiş bir süreç söz konusu ise uyku kısıtlaması basamağına geçilebilir.

Bilişsel davranışçı model bütün bu basamakları içermekte bütünleştirici bir tedavi modeli ortaya koymaktadır. Bilişsel davranışçı tedavi klinik uzman rehberliğinde gerçekleştirilmelidir.

 

ÖNERİLERİMİZ

1.Gündüz saatlerinde ne kadar uykunuz gelse de geçiştirin uyumayın

2.Uykunuz gelmeden önce uyumak için yatağa girmeyin.Yataga girdiğinizde uykunuz gelmiyor ise zorlamayın kalkın ve başka ortamda vakit geçirin

3.Sabahları akşam yatış saatine bağımlı kalmadan aynı saatte kalkın

4.Egzersiz yapmak önemlidir. Vitamin desteği de alınabilir. Her sabah kalkınca alınan ılık duş, daha rahat ayılmanızı sağlar. Gün içinde yapılan egzersizler başta zorlayıcı gibi görünse de,rahatlamanızı sağlar. Yürüyüş de iyi gelir. Kahve ve çay gibi uyarıcı maddeler ise, uyku düzenini bozar.
5.Uykusuzluk sorunu olanlar öncelikle yatmadan önce her gece ılık duş almalı. Bol bol sıvı gıdalar tüketmeli. Sabah ne kadar zamanında kalkarsanız, o kadar rahat olursunuz. Sabah iş durumuna göre kendinizi ayarlayın. Gerekirse yeni uyku düzenine alışana kadar, akşam ziyaretlerini ve yemek davetlerini azaltın. Ağır yemek de uykusuzluğa yol açar.
6.Yan etki olarak uyku problemi yapan ilaçları mümkün olduğu kadar gündüz saatlerinde almaya çalışın

7.yatagınıza yatmadan önce gevşeme eğzersizleri yapın .Bedeninizi ayaklarınızdan başlayarak başınıza doğru eğzersizlerle gevşetin

8.Uyku konusunda kendinize olumlu telkinler verin

9.Aşırı yemek yemek  ve açlık uyku düzenini bozar.

10.Yatak odasının ışığını mümkün olduğu kadar loş tutmalı  ses ve gürültünün en aza indirilmesi sağlanmalı kual pamuğu engellenemeyen sesleri engelleminin önlemi olabilir.

11. Uyku sorunu ile başedilemiyorsa terapistlerden yardım alınmalıdır.

 

 

İlginize Çekebilecek Diğer Bilgiler:

Yorum Yap Soru Sor

kudanil

Hair Pharma
Medical Art