Genel saglik

Karaciğer vücudun yaptığı birçok sentez yanında labaoratuarı ve toxinlerden arındırma organıdır.
SİROZ NEDİR:
Karaciğer dokusu hücresel düzeyde hasarlandığında normal karaciğer hücrelerinin yarini fonksiyon yapamayan ve dolaşımını bozan bağ dokusu denilen bir yapı alır bu durum karaciğer sirozu olarak tanımlanır.
SİROZ NEDENLERİ:
-Alko (alkolik siroz);alkol karaciğer için toxik(zararlı) etkilidir düşük dozda alındığında karaciğer bu zararı bertaraf edebilir ama sürekli ve yüksek dozda alındığında karaciğerde hücresel düzeyde hasarı oluşur.Hasar miktarı karaciğerin fonksiyon yapmasını engelleyecek düzeye geldiğinde siroz bulguları ortaya çıkar.
-Hepatit (postnekrotik siroz); Karaciğer iltihabıdır ve değişik derecelerde hasar oluşturabilir.Hepatit A karaciğerde hasar oluşturmadığı için siroz yapmaz olarak kabul edilir.Hepatit B ve hepatit C ülkemizde en sık siroz sebebi bu hepatitlerdir.Karaciğer de oluşan hasar vücut tarafından bağ dokusu geliştirilerek onarılır oluşan bu bağ dokusu fonksiyonel olmadığı için giderek artan bir şekilde karaciğer yetmezliği bulguları ve siroz ortaya çıkar.
-Toxik hepatit;Bazı toxik maddeler ve ilaçlar(özellikle eskiden çok kullanılan narkoz ilaçlar) karaciğer hücresinde yaptığı hasarla siroza neden olabilir.
-Sarılığa bağlı ( bilier ) siroz;Karaciğerden salgılanıp barsağa verilen safranın akışını engelleyen durumlarda bilirübin ve safra asitleri geri teperek karaciğer hasarı oluşturabilir. Yüksek sarılık düzeyi 3-4 haftayı geçerse yani tıkanmaya bağlı sarılık tedavi edilmezse karaciğerdeki hücre hasarı kalıcı olur ve siroz ortaya çıkar.
-Kalp yetmezliğine bağlı ( pik ) siroz:Özellikle sağ kalp yetmezliğ uzun zaman devam ederse dolaşım bozukluğuna bağlı olarak karaciğer hasarı ve devamında siroz gelişir.
-Nadir siroz sebepleri:Bazı bakteri ve parazitler,aşırı karaciğer yağlanması,safra yollarına karşı gelişen hastalıklar,hemakromatozis(demir iyonu birikir),wilson hastalığı (bakır birikimi).
BULGULAR:
Siroz bulguları karaciğer hasarı arttıkça artmaya devam eder.
-Zayıflama;protein sentezinin azalmasına bağlı.
-Halsizlik;toksik madde birikimine ve diğer metebolizmaların yavaşlamasına bağlı.
-Güçsüzlük;metebolizmanın yetersizliğine bağlı.
-Karında giderek artan sıvı birikimi;protein sentezinin azalmasına bağlı.
-Bacaklarda şişlik;protein azlığına bağlı.
-Kanamaların geç durması;pıhtılaşma faktörlerinin yeterince salgılanamaması.
-Ülser;Asiti artıran gastrin hormonunun yıkılamaması.
-Sarılık;bilirübin metebolizmasının yavaşlaması.
-Kaşıntı;Safra asitlerinin atılamaması.
-Yemek borusu varisleri(en sık ölüm sebebidir);Karaciğer toplar damarlarının bağ dokusuyla şıkışması sebebiyle geri döüşün güçleşmesi.
-Hemoroid;Karaciğer toplar damarlarının bağ dokusuyla şıkışması sebebiyle geri döüşün güçleşmesi.
SİROZ TEŞHİSİ:
Rutin kan tahlilleri ciddi şüphe oluşturur ve devamında yapılan ayrıntılı kan tahlilleri,USG,tomografi gibi tetkikler kesine yakın teşhis konmasını sağlar.Kesin teşhis karaciğer biopsisi (parça alınması) ile konur.Karaciğerden parça ciltten girilen bir iğne yardımıyla veya laparaskobik olarak alınabilir.
SİROZDAN KORUNMA:
-Alkol az tüketilmeli
-Hepatit aşısı yaptırılmalı(Hepatit B)
-Hepatit C den korunulmalı.
-Karaciğere toxik olabilecek ilaçlar dikkatle tüketilmeli.
SİROZ TEDAVİSİ:
Sirozla karaciğerde oluşan doku hasarı tedavi edilemez yani geri çevrilemez ama tedaviyle ilerleme hızı azlatılabilir.Bunun için önerilen diyet ve ilaçlara dikkat etmeli kontroller aksatılmamalıdır.
En akla yatkın tedavi karaciğer naklidir.Nakil oluncaya kadar karaciğeri korumalı ve oluşmuş ek problemler tedavi edilmelidir.Ek tedavilerin en önemlisi yemek borusu varislerinin tedavisidir.

İlgili yazılar:

1. Hepatosteatoz (Karaciğerde Yağlanma)
2. Çağımızın Hastalığı Reflü
3. Hepatit A Ve Tedavisi
4. Crohn Hastalığı ve Tedavisi
5. Brusella (Malta Humması – Süt Hastalığı)