Kadavradan nakil iki şekilde gerçekleştirilebilir:

A. Beyin ölümü gerçekleşmiş, ancak kalbi atmaya devam eden hastalardan böbrek sağlanması: Bu hastalar sıklıkla trafik kazası sonucu kafa travması geçiren ya da değişik nedenlere bağlı beyin kanaması geçiren hastalardır. Beyin ölümü gerçekleşmiş hastaların hayata dönme şansları yoktur. Bu hastaların saatler ya da günler içinde kalbi de durur ve yaşama veda ederler. Bu hastalardan sağlanan organlar kadavradan nakil için en önemli kaynaktır. Şüphesiz sadece böbrekler değil, kalp, akciğer,karaciğer ve gözün bazı tabakalarının da hastalara nakledilmesi mümkün olabilir.

B. Beyin ölümü gerçekleşmiş, kalbi de durmuş hastalardan böbrek sağlanması: Bu hastalar beyin ölümünü takiben kalbi de duran hastalardır. Bu hastalardan organ sağlanması beyin ölümü gerçekleşmiş ancak kalbi çalışan hastalara göre daha zordur. Ülkemizde sık uygulanan bir yöntem değildir.

Şüphesiz her beyin ölümü gerçekleşmiş hastanın böbrekleri ve diğer organları nakil amacı ile kullanılamaz:
A.Vericide kanser varsa alınan organ ile kanser alıcıya nakledileceği için nakil yapılmaz. Bazı beyin ve cilt kanseri türleri nakil yapmaya engel olmayabilir.
B.Vericide ciddi hipertansiyon ve uzun süreli şeker hastalığı varlığı böbreklerin kullanılmasına engeldir.
C.Vericide alıcının yaşamını tehlikeye sokabilecek mikrobik hastalıkların varlığında nakil yapılmaz.
D.Vericinin çok ileri yaşta olması mutlak engel değildir. Bazen eğer alınacak organların durumu iyi ise ileri yaştaki kişiler de organ vericisi olabilir.

Bugün ülkemizde geçerli yasal düzenlemeler ile kadavradan yapılması için ya vericinin sağlığında organlarını bağışlamış olması ya da vericinin beyin ölümü gerçekleştikten sonra yakınlarından izin alınması gereklidir.

Eğer bu izin sağlanırsa bu durumda:
A.Verici yoğun bakıma alınır.
B.Vericinin kan grubu ve doku grubu çalışması yapılır.
C.Elde bulunan ve organ bekleyen hastalara ait özelliklerin ve doku gruplarının yer aldığı bekleme listesi değerlendirilerek seçilen uygun adaylara organlar takılır.

Eğer çıkarılan organ bir başka merkezdeki hastaya takılacaksa bu durumda uygun saklama koşulları sağlanarak organ hızlı bir ulaşım aracı ile takılacağı merkeze gönderilir. Her organın vücut dışında dayanma süresi farklı farklıdır. Böbrek için bu süre en fazla 72 saattir. Ancak ilk 36 saatte takılması sağlanmaya çalışılmalıdır. Bu süre ne kadar uzunsa böbreğin takıldığı kişide hemen fonksiyon görme şansı o kadar azdır. Kalp, akciğer ve karaciğer gibi organların dayanma süreleri böbreğe göre daha azdır.

 

İlgili yazılar:

  1. Böbrek Nakilini Engelleyen Durumlar
  2. Böbrek Naklini Düzenleyen Yasalar
  3. Böbrek Nakli Teknik Bilgileri
  4. Böbrek Naklinin Riskleri
  5. Doku Uygunluğu Nedir?