Medical Art

İkiz Gebelik

Japonya’da her 1000 doğumdan 6.7’si ikiz iken, bu oran Nijerya’da 1000 doğumda 40 ikiz olmaktadır. Aynı yumurta ikizinde oran genelde heryerde aynı olup, 1000’de 3.5 şeklinde iken, ayrı yumurta ikizlerinde oran değişik yerlerde farklılıklar göstermektedir. Yardımcı Üreme Tekniklerindeki gelişmeler sonucunda çoğul gebelik oranlarında da büyük bir artış görülmüştür. Tüp bebek uygulamalarında çoğul gebelik oranları %20-30 dolayında olup, bu oranın azaltılması için tek embryo transferi giderek daha yaygın olarak kullanılmaktadır.

ÇOĞUL GEBELİKLERDE RİSKLER

Çoğul gebeliklerin önemi gerek anne, gerekse bebekler açısından birçok riskin artmasıdır. Bazı hastaların yarı ciddi, bazılarının ise ciddi olarak ikiz gebelik için aşılama veya tüp bebek uygulama isteklerine sıklıkla rastlıyoruz. Toplumda genellikle yetişikn ikizler görüldüğü için, ikiz çocuk sahibi olma çok sempatik olarak görünebilir. Ancak aşağıda anlatacağım risklerde gözönünde bulundurulursa bu isteklerin hiç mantıklı olmadığı ve bu istekleri kabul egtmeninde etik açıdan olanaksız olduğu çok net olarak görülebilir.

Anne İle İlgili Riskler;

1. Gebeliğin erken döneminde bulantı-kusma gibi yakınmalar çoğul gebeliklerde daha şiddetli olmaktadır.

2. Düşük Riski: Genel olarak bakıldığında ikiz gebelikte düşük olasılığı 10 kat daha yüksektir. Ayrıca gebeliğin 10-14. haftaları arasında bebeğin karın içerisinde ölme riski ikiz gebelikte 2 kat daha yüksektir.

3. Erken gebelikte kanama: Çoğul gebeliklerde daha sık görülür. Ayrıca ikizlerden birinin içeride ölmesi nedeniyle kanama görülebilir. Bebeklerden birinin bu erken dönemde kaybolması sonrasında diğer bebeğin gelişimi genellikle normal olarak devam eder.

4. Çoğul gebeliklerde anne daha fazla kilo aldığı için sırt ve bel ağrısı, yürüme zorluğu, varis oluşumu ve solunum zorluğu gibi yakınmalar daha şiddetli olabilmektedir.

5. Anemi: Çoğul gebeliklerde kanın sıvı kısmındaki artış daha fazla olduğu için anemi olasılığı artmaktadır.

6. Erken doğum: İkiz gebeliklerin %45-55’i 37. haftadan önce, yani prematür olarak sonlanmaktadır.

7. Antenatal kanama: Plasentanın aşağı yerleşmesi veya ayrılması çoğul gebeliklerde daha sık görülmektedir.

8. Hipertansiyon: İlk gebeliği ikiz olanlarda preeklampsi riski teke gebeliğe göre 5 kat, daha sonraki gebelikleri ikiz olanlarda ise bu risk 10 kat artmaktadır.

9. Hidramnioz: Bebeğin sıvısının artması olarak adlandırılan hidramnioz ikiz gebeliklerin %12’sinde görülmektedir. Özellikle aynı yumurta ikizlerinde ani sıvı artışlarına rastlanabilmektedir. Bu sıvı artışı erken doğum riskini artırmaktadır.

10. Bebeklerden birinin ölümü: İkiz gebeliklerin %2-6’sında görülür ve bu annenin psikolojisinin ciddi ölçüde bozulmasına neden olabilir.

11. Sezaryen riski veya normal doğum yapan hastalarda vakum ve forseps uygulama riskleri artmaktadır.

12. Doğum sonrası kanama

13. Doğum sonrası iki çocukla uğraşma stress oranını ve depresyon sıklığını artırmaktadır.

Bebeğe Ait Riskler;

1. Doğum öncesi veya doğum sonrası erken dönemde ölüm: İkiz gebeliklerde perinatal dönemde ölüm riski 10 kat daha yüksektir. Tek yumurta ikizlerinde risk daha yüksektir. Ayrıca ayrı yumurta ikizlerinde cinsiyetler aynı ise risk daha yüksektir.

2. İkizlerden birisinin ölümü

3. Erken doğum: Gebeliğin 37. haftasından önce doğum oranı %30-50 olarak bildirilmiştir.

4. Rahim içi gelişme geriliği: İkiz gebeliklerde gelişme geriliği gebeliklerin %25-33’ünde görülmekte olup, bu risk aynı yumurta ikizlerinde daha yüksektir.

5. Bebeklerde anomali oranı ikiz gebeliklerde daha yüksektir.

6. Yapışık ikizler: Tek yumurta ikizlerinin 1/2002ü yapışık ikizdir.

7. Kordon dolanması v.b riskler: İkiz gebeliklerde kordon dolanması ve sarkması riski daha yüksektir.

8. Hidramnioz: İkiz gebeliklerde bebeklerdeki bazı anomalkiler sonucunda amnion sıvısı normal sınırlardan daha fazla miktarlara ulaşabilir. Sıvı miktarının fazla olması erken doğum olasılığını artırmaktadır.

9. Asfiksi:Çoğul gebeliklerde gelişme geriliği, kordon sarkması ve sıvı miktarının artması sonucunda bebeklerin oksijensiz kalma riski artmaktadır.

10. Serebral Palsi: Serebral palsi adı verilen doğuştan sakatlık ve/veya zeka geriliği ikiz gebeliklerde tek gebeliklere göre 8 kat daha fazla görülmektedir.

İKİZ GEBELİKLERDE İZLEM

Çoğul gebeliğin izleminden çok oluşumunun önlenmesi oldukça önemlidir. Günümüzde çoğul gebeliklerin büyük bir bölümünü tüp bebek uygulamaları sonrası oluşan gebelikler oluşturmaktadır. Bu nedenle tüp bebek uygulamalarında transfer edilen embryo sayısının sınırlandırılması oldukça önemlidir. Tüp bebek uygulamalarının devlet desteği ile ücretsiz yapıldığı bazı ülkelerde sadece tek embryo transfer edilmekte ve bu yolla çoğul gebelikler büyük oranda engellenmektedir. Türkiye’de bu sayı 3 ile sınırlandırılmış olmakla birlikte, halen yüksek oranda çoğul gebelik görülmektedir. Bu nedenle ilk hedef olarak embryo kalitesi iyi olan ve gebe kalma şansı yüksek olan hastalarda en fazla 2 embryo verilerek çoğul gebelik oranı biraz azaltabilir. Ayrıca hasta ile görüşülerek bazı hastalardatek embryo transferine gidilebilir. İkiz gebeliklerin ultrasonografi ile izleminde en önemli konulardan bir tanesi tek yumurta ikizi olup olmadığının belirlenmesidir. Bebeklerin plasentaları ve gebelik keselerinin ayrı olup olmadığı gebeliğin 10-14. haftaları arasında net olarak görülebilir. İkiz gebeliklerde ikili ve üçlü test gibi tarama testlerinin değeri tam olarak ortaya konamadığından, anomali taraması açısından en önemli nokta gebeliğin 11-14. haftaları arasında ense kalınlığının ölçülmesidir. Ayrı yumurta ikizlerinde ense kalınlığı ölçümü tek gebelikler kadar değerlidir, ancak aynı yumurta ikizlerinde yanlış pozitif sonuç oranı daha yüksektir. İkiz gebeliklerde anomali taraması tek gebeliklerde olduğu gibi 18-22 haftalar arasında detaylı ultrasonografi ile yapılır. İkiz gebeliklerde anomali taraması daha zor olup, dikkatli ve deneyimli bir hekim tarafından yapılması gerekir.

Erken Doğumun Önlenmesi: İkiz gebeliklede daha öncede belirttiğimiz gibi erken doğum oranı %50’lere ulaştığı için bunun önlenmesi oldukça önemlidir. Ancak belirli aralıklarla rahim ağzı kalınlığı ölçümü, rahim ağzından alınan örneklerde fibronektin bakılması ve evde rahim aktivitesinin monitorize edilmesi gibi yöntemlerin etkinliği gösterilememiştir. İkiz gebeliklerde izlem 24. haftaya kadar ayda bir, 24. haftadan sonra 2 haftada bir şeklinde yapılabilir. Ancak izlem sıklığı konusunda bir görüş birliği yoktur. Doğum: İkiz gebeliklerde doğum gebeliğin 36-37. haftalarında planlı olarak yapılmalıdır. Gebeliğin 37. haftasından sonra beklenmesi ani bebek kaybı gibi bazı riskleri artırmaktadır. Doğum bebeklerin geliş şekli, ağırlıkları ve sağlık durumuna göre normal yolla veya sezaryenle yapılabilir. Ancak sezaryen doğum daha çok tercih edilmektedir.

Doç.Dr.Ramazan MERCAN
www. jineart.com

İlginize Çekebilecek Diğer Bilgiler:

Yorum Yap Soru Sor

tikus

Hair Pharma
Medical Art