Boynun önünde solunum borusunu kalkan gibi örten tiroid bezinin büyümesinden kaynaklanan bir hastalıktır.Dünyada en sık rastlandığı ülke Türkiyedir.Bölgeler arasında çok farklı sıklıkta rastlanır.Karadeniz yöresinde en sık rastlanmasının sebebi beslenme alışkanlığı ve coğrafik olarak iyot azlığı olarak düşünülmektedir.

NEDENLER:

-Ailesel özellik;Çok belirgin olmamakla birlikte genetik yatkınlık sıklığı artırmaktadır.

-İot eksikliği:Tiroid hormonlarının yapım maddesidir eksikliğ durumunda tiroid bezi yeterli hormon üretebilmek için büyür bu da olarak karşımıza çıkar.

-Beslenme;Özellikle Karadeniz bölgesinde çok tüketilen kara lahana iyot metebolizmasını bozduğu için guatr sebebi olarak görülmektedir.

TEŞHİS:

Teşhiste en önemli bulgu boyunda muayeneyle şişlik tesbit etmektir.Diğer teknolojik yardımcılar guatrın tipini ve tedavi seçeneklerini belirlememizi sağlar.

USG ( ultrasaund );Tiroiddeki büyümenin tipini belirler.

Kan tahlili;(T3-T4-TSH ) Tesbit edilen guatrın hormon düzeyini bu sayede zehirli olup olmadığını belirlememize yardım eder.

Sintigrafi;Guatrın varlığını,tipini ve kabaca fonksiyonunu belirlememize ve tedavi seçimimize yardımcı olur.

Tomografi-MRİ;Seyrek gördüğümüz göğüs kafesi gibi değişik alanlara doğru büyüyen guatrın sınırlarını belirlemek için kullanılır.

Biopsi;Ameliyat öncesi ince iğneyle alınabildiği gibi ameliyatta çıkarılan parçanın mikroskopla incelemesi sonucu guatrın iyi veya kötü huylu olduğunu tesbit eder ve ameliyat sonrası hastanın takibinde önem arzeder.

GUATR HASTALIĞININ ÇEŞİT VE BULGULARI:

Halk arasında yapılan iç guatr – dış guatr ve erkek guatr – dişi guatr sınıflamasının bilimsel değeri yoktur.Zayıf ve uzun boylularda rahat göründüğü için bunlara dış guatr,şişman ve kısa boyunlularda ancak muayeneyle tesbit edilebildiği için bunlarada iç guatr denir.Erkek dişi ayrımıysa tedaviden sonra tekrarlamasına göre yapılır.Tedaviden sonra tekrarladıysa dişi guatr tekrarlamazsa erkek guatr olarak adlandırılır.

Boğazda sıkılma hissi,nefes darlığı,yutma güçlüğü,sıkıntı basması,ses değişmesi gibi bulgular daha çok hastanın çevresinden duyduğu ve kendi yakıştırdığı şikayetlerdir ve guatr hastalığıyla ilgisi olmayan şikayetlerdir.

Sınıflama guatrın tipine ve hormon düzeyine göre yapılır ve şikayetlerde buna göre değişir.

FONKSİYONUNA(HORMON DÜZEYİNE) GÖRE SINIFLANDIRMA:

HİPERTİROİDİ (Zehirli guatr , toxik guatr , tirotoksikoz):Guatrın tipinden bağımsız bir şekilde hormon düzeyi çeşitli derecelerde yüksektir.

Hormon yüksekliğine bağlı olarak;

-Çarpıntı (nabız istirahat halinde bile dakikada 100 den fazladır)

-Aşırı terleme ( özellikle ellerde terleme ) ve sıcağa tahammülsüzlük

-İştah artışı

-Gerginlik ve aşırı reaksiyon

-Dışkılama alışkanlığında değişiklik

-Kilo kaybı(fazla yemeye rağmen)

-Adet düzensizliği

-Gözlerde ileri doğru çıkma ve buna bağlı şikayetler olur.

-HİPOTİROİDİ : Tiroid dokusunun yaptığı hormonun normalden az olması halidir ve oldukça seyrek görülür.

Hormon düşüklüğüne bağlı olarak

-Ciltte kuruluk

-Nabızda yavaşlama

-Soğuğa dayanıksızlık

-Yeme ve çalışma isteksizliği

-Kabızlık

-Adet düzensizliği

-Saç kalitesinde bozulma ve buna bağlı dökülme ve kırılma görülür.

-ETİROİD:Guatr vardır ama hormonlar normal düzeydedir % 90-95 oranında bu tip guatr görülür.

DOKU TİPİNE GÖRE SINIFLANDIRMA:

DİFFÜZ GUATR:Tiroid dokusu tümüyle homojen olarak büyümüştür.Türkiyede en sık rastlanan tiptir.Büyüklüğüne göre 1+, 2+, 3+, 4+  olarak sınıflandırılır.

NODÜLER GUATR:Tiroiddeki büyüme ur ( nodül ) şeklindedir tek veya çok sayıda ur (nodüller) oluşur. Ensık ameliyat gerektiren tiptir nodüller hormon salgısına göre sıcak ve soğuk diye sınıflandırılır.

HAŞİMATO:Vücutta tiroid dokusuna zarar veren madde salgılanmasına bağlıdır.Ağrılıdır ve seyrek görülen bir tiptir.

TİROİD KANSERİ:Tiroid dokusundaki gelişme kötü huyludur.Davranışına ve hücre yapısına göre çok değişkendir.

 

TEDAVİ:

Tedavi seçimi guatrın tipine ve fonksiyonelliğine göre yapılır.

DİFFÜZ GUATR:

-ETİROİD DİFFÜZ GUATR:Dışardan hormon verilerek tiroid dokusu baskılanır.Hormon salgılama ihtiyacı azalan guatr zamanla küçülebilir.6 aylık kontroller gerekir.Estetik olarak çirkin görünmesi,çevre organlara bası yapması ve küçülmemesi durumunda ameliyatla alınır.

-TOXİK DİFFÜZ GUATR( zehirli guatr ): Hormonu azaltacak ilaçlar verilir 6-12 aylık tedavi sonrası ilaçlar kesilir tekrarlarsa ameliyatla guatr dokusunun büyük çoğunluğu çıkarılır. Doku azaldığı için hormon salgısı azalır kan hormon düzeyi normale döner.

-HİPOTİRİDİK GUATR:Hormon düzeyi düşüktür.Dışardan tiroid hormonu verilerek tedavi edilir.

NODÜLER GUATR: Gerek ilaçlardan etkilenmeyeceği gerekse her nodülün kötü huylu olma ihtimali sebebiyle cerrahi olarak tedavi edilirler.

-         ETİROİD NODÜLER GUATR:Nodüller bağımsız çalıştığı için verilecek ilaçlardan etkilenmez tek tedavi yöntemi ameliyattır.Ameliyatta Az miktarda sağlıklı doku bırakarak dokunun çoğu çıkarılır.

-         TOXİK NODÜLER GUATR (zehirli guatr ):Tek tedavi yöntemi cerrahidir.Ameliyatta riski azaltmak için kan hormon düzeyini düşürecek ilaçlar verilir.3 hafta 6 ay içerisinde hormonlar normale dönünce ameliyatla dokunun büyük çoğunluğu çıkarılır.

-         HİPOTİRİDİK NODÜLER GUATR:Guatr dokusu nodülleri içerecek şekilde çıkarılır eksik hormon düzeyi normalde kalacak kadar dışardan desteklenir.

HAŞİMATO TİROİDİTİ:

Genellikle nodüler guatr diye ameliyat edilen hastaların ameliyatta çıkarılan dokularının mikroskobik incelemesiyle teşhis edilir.Tedavisi nodüler guatr gibidir ancak tedavi edilmemesi halinde kanserleşeceği konusunda şüpheler vardır.

TİROİT KANSERLERİ:Genellikle nodüler guatr teşhisiyle çıkarılan dokunun incelenmesiyle teşhis edilir.

En sık görülen tipi papiller ca dır ve erken teşhis konduysa tedaviyle başarı şansı % 90 larla en yüksek kanserlerdir.Teşhis konduktan sonra hasta tekrar ameliyata alınıp geride kalan az dokuda çıkarılır devamında gerek varsa radyoaktif iyot tedavisi ve tiroid hormonları verilir.

En seyrek görülen kanser türüyse guatr anaplastik ca dır.En agresif kanserlerdendir.Teşhis konduktan sonra ortalama yaşam süresi 2 aydır.

GUATR AMELİYATI:

Boyun cilt çizgilerine paralel bir şekilde yapılan 5-10 santimetrelik cilt kesisiyle guatr dokusuna ulaşılır.Atar damarları ve cevresel bağlantıları bağlanıp kesilerek guatr dokusu serbest hale getirilir.Geride yeterli düzeyde hormon salgılayabilecek kadar (serçe parmağının son parçası kadar) tiroid dokusu bırakılır.Uygun şekilde yapılan cilt kesisi abartılı iz bırakmadan iyileşir geride kalacak iz kolyeyle kapatılabilir.
Guatr saç dökermi

Pilonidal sinüs tedaviİlginize Çekebilecek Diğer Bilgiler: