Genel saglik

Ankilozan Spondilit nedir

Ankilozan spondilit(AS) özellikle omurga eklemini daha sık tutan ama tüm eklemlerini ve kas kirişlerini tutabildiği gibi barsak,göz,akciğerleride etkileyebilen tedavisi güç ilerleyici ama öldürücü olmayan bir hastalıktır.

Ankilozan spondilit sebepleri

Sebebi çok açık değildir.Genetik olduğu konusunda ciddi bulgular vardır. Toplumda % 0.1 civarında görülürken anne veya babasında olanlarda yüz kat daha fazla  % 10 görülmektedir ve hastalarda HLA-B27 geni bulunmaktadır.Zorunlu uzun yatak istirahti,bazı göz ve barsaklarının başlatıcı olduğu yönünde bulgular vardır.

Ankilozan spondilitte eklem tutulumu

İlk tutulan alan leğen kemiğinin yanalarıyla akrasını oluşturan sakrum denilen kemiğin birleştiği eklemdir.Tam hareketli bir eklem olmamakla birlikte AS ile tümüyle birleşir.Bu dönemde şikayetler başlar.Zamanla eklem tutulumu yukarı yani omurgalar arasındaki eklemlere doğru ilerler dah sonra eklem civarındaki kas kirişlerinide etkiler.Bu dönemde hareket kısıtlılığı giderek belirginleşmiştir.Belden eğilmeyi sağlayan eklemler katılaşmış ve çevresel elastiki yapılar kemikleşmiş olduğundan omurlar tek omur gibidir(bambu kamışı görünümü).Klinik bulgular kireçlenmeyi andırsada ankilozan spondilit kireçlemeden farklı bir hastalıktır.
Hastalık zaman içerisinde tüm eklemleri tutabilir,kaburgalar tutulduğunda kaburgalar sabitleştiği için solunum fonksiyonunu diafram üstlenir.

Ankilozan spondilit gerülme sıklığı.
Genel toplumda 500-1000 kişide 1 görülür.Çocuklarda seyrekte olsa tesbit edilir.Erkeklerde görülme sıklığı kadınlardan 3 kat fazladır.En sık 20-24 yaşlarında tesbit edilir.Orta yaştan sonra seyrek olarak başlar.
Erkekler, kadınlar ve çocuklarda görülebilir. Erkeklerde, kadınlardan yaklaşık 3 kat daha fazla görülmektedir. Tüm yaşlarda başlayabilir. Genellikle 20’li yaşlarda (ortalama olarak 24-26 yaşında) başlamaktadır. Ancak, belirtiler daha ileri yaşlarda ortaya çıkabilir. 40 yaşından sonra başlangıç nadirdir. Kadınlarda genel olarak daha hafif seyreder.
Eklem tutulumu cinsle arasında kısmen farklıdır;erkeklerde omurlar sık tutulurken kadınlarda el ve ayak bilek eklemleri daha sık tutulur.Çocuklarda diz eklemi tutlumu daha sıktır.

BULGULAR

-yavaş yavaş artan bel ağrısı.
-İlk dönemlerde kilo kaybı.
-Sırt eklemlerinde sabah sertliği.
-Egzersizle rahatlama
-Gece terlemeleri.
-Yorgunluk ve halsizlik.
-Kalçalarda ağrı.

Ankilozan spondilitte organ tutulumu:
Genellikle teşhis konduktan sonra oluştuğu için akılda tutulması gerekir.
GÖZ:
Görmede bulanıklaşma,acı,kızarıklık göz tutulumu olabileceğini düşündürür. Genellikle sorunsuz tedavi edilebilir.
GÖĞÜS:
Göğüs kafesinin hareketinin kısıtlanmasına bağlıdır,solunum egzersizleri göğüs kafesinin geniş bir şekilde katılaşmasını sağlayacağından diafram sonumu daha rahat olacaktır.Sigara ve kötü hava koşullarından uzak durmak akciğer dokusunun daha sağlıklı kalmasını sağlayacağından dikkat etmek gerekir.
BÖBREK:
Böbrek tutulumu seyrektir amiloidozis denilen bir tür böbrek yetmezliği gelişebilir.
Organlar dışında kişinin psikolojiside etkilenebilir.Depresyon eğilimi artar
TEŞHİS
Genellikle direk grafi yeterli olmaktadır.Tecrübeli bir fizik tedavi uzmanı  % 100 e yakın ihtimalle doğru teşhis koyar.

TEDAVİ
Kesin ve net bir tedavisi yoktur.Tedavinin temeli düzgün bir vücut yapısını koruyabilmektir. Bunun içinde mutlak yapılması gereken egzersizler vardır.İlaçlar daha çok hastalığı tedaviş etmeye değil egzersizleri engelleyecek ağrıları azaltmak yada ortadan kaldırmaya yöneliktir.
Cerrai tedavi kalça diz eklemi tutulumunda yeniden hareket kazandırmak amacıyla protez takılması şeklinde yapılabilir.Diğer eklemlerde cerrahinin yeri yoktur.
Düzgün vücut yapısını korumak için
-Düzenli egzersiz yapılmalı
-Solunum egzersizi aksatılmamalı
-İş hayatına aynen devam edilmeli
-Oturma ve yatış pozisyonu mutlak önerilecek şekilde korunmalı
-Cinsellikte olumsuz hiçbir problem olmadığından normal yaşanmalı.
Hayata sıkı sıkıya bağlanmalı fizik tedavi uzmanının söylediklerini göz ardı edilmemeli.

İlgili yazılar:

1. Hepatit A Ve Tedavisi